Define kelimesinin sözlük anlamı nedir ?

 Define kelimesi Arapça da “defn” kökünde gelir. Genel olarak Cenaze gömmek, kıymetli bir şeylerin toprak altına gömmek ,saklamak anlamında kullanılır. Ülkemizde “hazine” saklamakla aynı eş anlamı ifade etmektedir.

DEFİNE: Toprağın altına, kayanın içine yada herhangi bir yere saklanmış, Sahibi bilinmeyen yada rivayetlerle anlatılan kıymetli eşyaları varlıkları ifade eder.

DEFİNECİ : Önceden saklanmış hazineleri bulmaya çalışan insandır. Bu işin başarılması için mutlaka bir eğitim alması gerekir, eğitimsiz defineci yarardan çok zarar verecektir. Bilinçsiz defineci neyi nerede ve nasıl arayacağını bilmez. Eğitimsiz bir defineci, aynı zamanda iflah olmaz bir hastalığın bir umut sevdasının aşığıdır. Definecinin eğitim alacak bir kurumu yoktur. Bu itibarla kulaktan kulağa dolaşan rivayetlere göre hareket etmektedir. Definecinin sorunlarının başında eğitim sorunu gelmektedir. Bu soruna devletimizin el atması şu an itibariyle mümkün gözükmemektedir. O zaman bu sorunu nasıl aşacağız. Gelişmiş teknoloji sayesinde yazarak, yazdıklarını, tecrübelerini paylaşarak  yardımlaşarak eğitim sorununu halledebilirler.

Kırk haramilerin hazinesi nerede ?

Kızıltepe’nin Suriye sınırına 10 kilometre uzaklıkta İpek Yolu üzerindeki Sürekli Köyü’nde yapılan kanalizasyon kazısı sırasında ortaya çıkarılan 524 adet eser, Mardin Müzesi’nde sergilenmeye başlandı. Mardin Valisi Hasan Duruer ve Artuklu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Serdar Bedii Omay’ın da katıldığı bir törenle ziyaretçilere açılan defineyi görmek isteyenler, müzeye akın etti.

Vali Duruer, Sürekli Köyü’nde, Mardin Müzesi’nde görevli arkeologlar tarafından 4 Ekim 2009 tarihinde ortaya çıkarılan definenin Kırk Haramiler’e ait olabileceğini söyledi. Mardin’in binlerce yıllık tarihine işaret eden Duruer, “25 medeniyete ev sahipliği yapan bir kentin her yerinden tarih fışkırması bizim için büyük bir kazançtır. Mardin’in altı üstü tarihi eserlerle dolu. Bu defineler sayesinde ilimizin tanıtımını daha iyi şekilde yapabiliriz” dedi.

Mardin Müze Müdürü Nihat Erdoğan, definelerin müzede herkesin görebileceği bir yerde ziyaretçilere açtıklarını söyledi. Definenin bulunduğu ilk günden itibaren müzelerini ziyaret eden herkesin Sürekli Köyü’nde ortaya çıkarılan altınları sorduğunu söleyen Erdoğan, söz konusu gömünün, kervan ganimeti olmasını da muhtemel gözüktüğünü belirterek, şunları söyledi: “Sürekli Köyü tarihi İpek Yolu güzergahında bulunuyor. Bu önemli konumundan dolayı ve yüzey üzerinde toplanan malzemeye bakıldığında erken dönenlerden itibaren iskan alam olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. Köyde halen kalıntıları mevut olan kiliseler, köyün Ortaçağ’a kadar önemli bir yerleşim yeri olduğunu göstergesidir. Tarihlenmesi yapılabilen toplam  336 adet sikkenin dönemsel değerlendirilmesi sonucunda 216 adetin İlhanlılar, 38 adetin Eyyübiler, 35 adetin Bizans, Venedik, 6 adetin Anadolu Selçuklu, 3 adetin Zengiler, 1 adetin Artuklu ve 30 adetin İslami olduğu anlaşılmıştır.

Altın ve gümüş sikkelerin okunabilen yüzlerinde basım yerleri olarak, Cürcan, Tebriz, Sebzevar Kasan, Merv ve Şehristan (İran şehirleri), Bağdat, Musul, Basra (Irak kentleri) İskenderiye, Kahire (Mısır) Dimaşk, Halep (Suriye kentleri) ayrıca Anadolu’nun değişik şehirleri Mardin, Malatya, Erzurum, Hısın (Hasankeyf), Harran, Ani (Kars), Samasota (Adıyaman), Erzincan, Samsun, Sivas, Alanya, Amasya ve Tokat olduğu anlaşılmıştır.” Müzede sergilenen defineyi ziyaret meraklılar arasında yer alan Artuklu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Serdar Bedii Omay, define sayesinde tarihi kentin yoğun bir ziyaretçi akınına uğrayacağına inandığını kaydetti. Ortaya çıkan hazinenin sürpriz olmadığını işaret eden Rektör Omay, kazı sahasında bir gömü içinde Allah’ın 99 isminin üzeride bulunduğu 99 altının bulunması karşısında ise şaşkınlık yaşadığını söyledi.

Rum ve Ermeni hazineleri nerede ?

Rum defineleri ve Ermeni defineleri özellikle ülkemizde çokça bulunan definelerdir. Budefinelerin tarihi eser niteliği pek yoktur ve genelde Osmanlı dönemi altın sikkelerinden oluşmaktadır. Rum ve Ermeniler Anadoludan göç etmek zorunda kaldıklarında genelde can kaygısı ile acilen tüm servetlerini altına çevirmişler ve bunu ileride tekrar gelebilirlerse kolaylıkla çıkarabilecekleri yerlere saklamışlardır. Kimi rum ve ermeni defineleri, define haritası ile kayıt altına alınmış ve sahiplerinin büyük bölümü bir daha göç ettikleri topraklarına dönememişlerdir. Bunun yanında daha eskilere dayanan Rum ve Ermeni gömüleri de ülkemizde bolca mevcuttur. Rum ve Ermeni definelerini bulmak isteyen arkadaşlar, öncelikle Osmanlı Dönemi, Pontus Rum Devleti, Ermeni Krallığı, ve Selçuklu Bizans zamanları hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Ayrıca yaşlıların büyük bölümü, kulaktan dolma bilgilerle, eskiden şurası Rum köyüydü burası ermeni köyüydü şeklinde bilgiye sahiptirler. Şimdi konuyu ikiye ayırmak gerekirse önce Rum Gömüleri ve Definelerinin nerelerde olabileceğine bir göz atalım:

Rum defineleri genelde Rum evlerine saklanmıştır. Evlerin sahipleri Gömüyü genelde Ya evin bahçesine yada ev içerisinde kuyu açarak gizli bölmelere saklama alışkanlığına sahiptir. Antepli bir ağabeyimin evinin eski Rum evi olduğu bilinmekteydi. Daha sonra Evi mirasçıları bir müteahite devretmiş ve kat karşılığı sözleşme yapmışlardı. Müteahit, eski evin hafriyatını kaldırırken iç taraftaki bir odada ocak tabir ettiğimiz bacalı bölümde bir mermer levha görüyor. Levhayı kaldırınca arkasında ancak küçük bir çocuğun girebilecğei kadar bir genişlikte uzun ince bir tünel bulunuyor. Tüneli kepçe ile yardıklarında bir gizli oda açığa çıkıyor. Odanın içerisinde taştan örme duvar benzeri bir bölüm var. Orayı kepçe ile indirdiklerinde bir küp içerisine saklanmış 30000 hamidiye altını ortaya çıkmıştı. Bu olay olalı 40 sene olmuş. Antep gibi Rum ve Ermenilerin eskiden yaşadığı yerlerde bu tür definelerin belki de üstünde oturuyor olabilirsiniz. O nedenle öncelikle bulunduğunuz evin tarihini bir araştırın derim.

Ermeni defineleri ise evlere saklanmaktan ziyade açık arazide gömülü vaziyette bulunuyor. Özellikle Kars ve Van, Adana, Tarsus, Hatay, Kayseri gibi eskiden Ermenilerin yoğun yaşadığı yerlerde ermeni defineleri bulmak pekala mümkündür. Özellikle Adana Hatay ve Gaziantep bölgelerinde Tehcirden önce Ermenilerin altınlarını evlerinin avlusuna yada Evin içerisindeki odalardan birine gömdüğüne şahit olmaktayız. Bu hazineleri gömen Ermeni ve Rumların torunlarının turist görünümünde ülkemize gelerek atalarına ait altınları aradıklarına da çok kez şahit olmaktayız.

Eski bölgelere ait gömü yerleri

Kişilerin kendileri ne ait olan altın para ve kıymetli eşyalarını sakladıkları mekanların en başında evler gelir. Bunun sebepleri kontrolü mümkün ve göz önünde olmasından kaynaklanır. Böyle düşünülmesinde doğal karşılanır. Aynı zamanda bu tip yerlerin kullanılması dikkat çekmeyi de engeller. herhangi bir ev ortamında arama yapılacağı zaman işte bu noktaların göz önünde tutularak çalışmaya başlanması gerekmek dedir . Burada yine o klasik soruyu kendimize sormamız gerekir. ( ben olsam bu ortamda nereye gömerdim?) bu soruya tam cevap verebilmek çoğu zaman mümkün olmayacaktır. İnsanların düşünce ve bakışları birbiriyle her zaman örtüşmeyecektir. Birinin önemli gördüğü bir noktayı bir başkası hafife alabilir. Gömüyü saklayan insanın bu noktadaki davranışını ve tercihini belirleyen esas unsurlar, onun kültürü, kafa yapısı ile ilgilidir. Bu yüzden her ev ortamında gömünün aynı yere konulduğu yorumu yanlıştır. Bur da önem arz eden ana noktayı şöylece ifade edelim. Gömü sahibi malını ister evin içine koysun ister bahçesine malının gözü önünde olmasını ve kontrolden uzak kalmamasını sağlayacaktır. O nun içinde yatak odasının penceresinden rahatlıkla göreceği oturma odasının camından gözlenebilecek açı ortak noktaların hedef alınması gerekir.

Evlerde saklama yeri olarak tercih edilen ana noktalar şu şekilde sıralayabiliriz.

1. yemek ve ekmek pişirme noktaları olan (ocak)lar .buralarda gömüler ateşin tam altına gelen noktaya yapılabildiği gibi,bacanın içinde bir bölüme veya dış temel dipleri kullanılabilmektedir.

2. merdiven atları.. buralarda tespit yapılırken eve giriş merdivenleri olabileceği gibi;iç mekandaki üst kat merdivenlerini de dikkatle gözlemlemek gerekir.merdivenlerin önemli olan noktası en alttaki veya alttan üçüncü basamağın iç dolgusu olabilir.özellikle taş veya moloz dolgulu merdivenler bu açıdan önemlidir.

3. kapı eşikleri.. evlere girişte çoğu insanın dikkatini çekmeyecek olan noktalardan birisi sürekli üzerine basılarak geçilen kapı eşikleridir.bu noktalar çoğu define avcılarının nasip elde ettikleri noktalardır.bunun için sokağa açılan kapının iç eşiğinin altını sağlıklı bir biçimde tespitten geçirmek gerekecektir.

4. avlu içinde uzun ömürlü ağaçlar.. bunlar genellikle armut ceviz alıç ve dut ağaçlarından oluşur.zaman zaman çam ahlat gibi ağaçların altı veya belli mesafede yakınları tercih etmekleberaber.değişik ağaçlar avlu içinde pek sık görülmemektedir.ismini verdiğimiz meyve ağaçları Anadolu nun sıkça rastlanan türleridir.bu tür ağaçlar gömü anlamında şüphe uyandırıyorsa bunların ev tarafından görülen yönleri içinde 3-5-7 gibi adımlarla çevresi cihazla taranmalıdır.ve tespitler buna göre yapılmalıdır.şayet aynı avlunun içinde iki veya 3 gibi fazla sayıda ağaç mevcutsa bu durumda ağaçlar arasında geometrik bir bağlantı kurulmalıdır.

5. ermeni evlerinde saklama metotları içinde eski evlerin büyük odalarındaki tavanda kullanılan (baba ) diye adlandırılan hatıl ağaçları içinde saklama yöntemleri vardır. Paralar ve kıymetli eşyalarını bu ağaçların içine 2 parmak girecek şekilde delik açılarak deliğin içine parmakla bastırılarak sıkıştırılır. Ve delikler parayla doldurulur.

6.ermeni ve Rumlara ait eski evlerin kalın duvarlı olanları içinde pencerelerin iç/alt kısmının oyularak paraların buralara doldurulması metodu bayağı yaygın rastlanmaktadır.

7.ahır ve kilerler. Hayvan barınağı olarak kullanılan ahır, Mekanları içinde özellikle saman doldurulan herkesin her an göremeyeceği mekanlar olan samanlık altları çok önemlidir. Kilerlerde ise harman zamanı bitirilip ev sahibinin bütün kışlığı olarak çuvallar dolusu buğday veya un malzemesinin tam altına gelen noktalar dışarıdan bir insanın hemen müdahale edebileceği noktalar değildir. Bu tür yerler insanların gözünden uzak olan hedeflerdir.

8.evlerde bulunan kuzu neler kaç adet olduğu bunların tamamının bacaları olup olmadığına dikkat etmek gerekir. Bacası olmayan sahte kuzu ne yemek pişirme yerleri mevcuttur.

9.evlerin üst bacalarında araştırma yapmak orda değişik bir taş veya baca kapaklarının içini mutlaka kontrol etmek gerekir.

Bunların dışında akla hayale gelmeyecek pek çok noktalardan gömü çıkma olası çoktur. Bunlardan kuyular, Hayvan su içme yalak altları, Dibek taşı altları, gömme banyolar ve buna benzer sayamadığımız birçok yerlerde dikkatli ve araştırma yapılmalıdır.

Eski bir Rum evinde yemek pişirilen ocağın yerinde iki baca deliği görülmüştür. Bir baca deliğinde küp diğerinde ise normal havalandırma vardır. Soyguncular evleri bastığında yaşlılardan öğrendiğime göre soba borusu olarak kullanılan deliğinden boru çıkarılıp küp olan deliğe sokulduğu tarafıma anlatılmıştır. Zekalarına diyecek bir şey bulamamıştım

Haritalardaki işaretlerin anlamları nelerdir ?

Haritalardaki işaretlerden binlerce anlam çıkacağını unutmayın. Burada önemli olan bütünlüktür. Bir işaretten yola çıkarak onun tamamlayanlarını bulun. Bunu diğer işaretlere de yaparak ortak bir noktaya geleceksiniz.

İşaretlerin tamamını anlayabilirsiniz. Önemli olan bir bütünün parçalarıymış gibi düşünülmelidir. Her işareti anlamak mümkün değildir. Olaya bir doğru üzerinde giden noktaların belli bir hedefe gitmesi gibi düşünmelisiniz. 

Harita üzerindeki işaretleri sitemizin işaretler bölümünde detaylı olarak bulabilirsiniz. Unutmayın veya yanılmayın genel olarak kullanılan işaretler bazen o harita için geçerli olmayabilir. O zaman mantıkla yaklaşın veya bir bilene danışın.

Bütün iz ve işaretleri teker teker hangi anlama geldiğini açıklamak mümkün değildir. Bunun için açıklamalar kısa, sade ve net olarak yapılacaktır.
Yanılmamanız gereken diğer bir nokta iz ve işaretlerin hangi kültüre veya döneme ait olduğunun bilinmesidir. Ermeni işaretleri ile Arap, Osmanlı, Yunan veya Kafkas işaretlerin anlamları tamamen farklıdır.
İşaretleri çözmeniz için ;
a. İlgili topluma ait kültür yapısı,
b. İlgili döneme veya zamana,
c. Hazineyi gömen kişilere,
d. İlgili dine ait verilerin tam olarak bilinmesi gerekir.
Dört maddelik kategoriden sonra işaretlerin anlamları çözülebilir veya yakın anlamları ortaya çıkabilir.

Definecilikte harita yorumlama nasıl yapılır ?

Haritaların çözümlenmesi çok zor ve zevkli bir uğraştır. Genel bilgileri eksik defineciler çözdük diye bir çok kez yanlış yerleri kazarlar. Harita üzerinde her iz ve işareti detaylıca ve bir bütünlük içerisinde ele alarak harita çözülmelidir.
Harita üzerindeki bir noktayı atlamak veya çözememek arazide yanlış kazının yapılmasını sağlayacaktır. Bütün çabalar boşa gidecektir.
Haritadaki iz ve işaretler her yöre, kültür ve uygarlıklar açısından farklılıklar gösterir. Bir işaret her haritada aynı anlama gelmez. Bütün iz ve işaretlerin tamamı bir bütünlük içerisinde ele alınmazsa işaretler farklı anlamlarda kullanılarak yanlış yere yönlendirecektir.
İşi profesyonelce ele alıp işaretlerin anlamları, haritayı yönüne koyma gibi konularda iyi çalışılmalı veya iyi anlayan birinden yardım alınmalıdır.
Haritalardaki birçok iz ve işaretlerin ortak kullanılanları sitemizin işaretler bölümünde izlenebilir.
Haritalardaki işaretler aynı değildir. Haritayı çizen bir çok yanıltıcı yön ve anlamsız işaretlerle yanılmayı planladıklarını unutmamak gerekir.
Define gömenler bunu bulmanın bir bedeli olduğunu düşünmüşlerdir. Bu bedel; iyi araştırılmazsa canla, eksik verilerle zaman ve emek sarfı ile ödenir.
Harita üzerindeki işaretler ilk başta hemen bir nokta işaret edermiş gibi görünse de detaylıca incelendiğinde bunun hazinenin hediyesi veya yanıltma taktiği olduğu anlaşılır.
İz ve işaretleri bir bütün içinde incelemek gerekir. Yanılgı veya yanlış hedef taktiklerine aldanmamak gerekir.
Haritaların çizildikleri dönem, uygarlık, dil ve kültürlerin bir simgesi olduğunu anlamak ve o dönemde yaşıyormuş gibi düşünmek gerekir.
Bir dönemdeki sosyal veya kültürel değerlerle bir başka dönemdeki değerler arasında farklılıklar vardır. İz, işaret ve şekilleri mutlaka dönemleri içerisindeki kültürle bağdaştırılmalı, onlar gibi düşünmelidir. Böyle yapılmazsa sonuç hayal kırıklığından öte gitmeyecektir.
Haritalarda en ufak iz ve işaretler atlanmadan değerlendirilmeli ve anladıktan sonra tekrar tekrar incelenip kendiniz çizmeli ve ben olsam ne yaparım sözünü kendinize sormalısınız.
Çözümün detaylarda olduğunu unutmamalısınız. Haritaya sürekli fikirsel olarak üç boyutlu bakılmalıdır.
Haritalar incelenirken en başta en büyük işaret sonra ufaklarına bakılmalı ve harita yönüne konulduktan sonra detaylara geçip anlamaya çalışmalıdır.
Haritayı okumayı bilmiyorsanız hiç boşuna uğraşmayınız. Önce harita okumayı öğrenin. Normal haritalardan başlayarak egzersiz yapın. Bu işi gerçekten bilen bu işle uğraşan arkadaşlarınızdan bilgi alınız.
Haritayı okumak başlı başına bir sanattır. Günümüz haritalarını okumayanlar ilgili kültüre ait haritaları anlayamazlar. Okumayı bilmiyorsanız hiç boşa emek harcamayın ve yetersiz bilgi ile kazı yapmayın.
Haritalarda ilk okuma belli başlı iz ve işaretlerin anlaşılması ile gerçekleşir. İşaretlerin ortalama ne anlama geldiği bilinirse diğer işaretlerle birleştirilerek özel noktalara varılır. Bunun için birçok defa kendi kendinize alıştırma yapmayı unutmayınız.
Bazı konular vardır ki okulu mektebi olmayan yaşayarak öğrenilen, mantık yürüterek sonuca varılanlardır. Define haritalarını da okumak onun gibi birşeydir. Tamamen merak ve ilgi sonucu kararlılıkla sürekli alıştırma yaparak uzmanlaşılır.
Çok fazla harita üzerinde çalışan insanlar haritaya 5 – 10 dakika baktığında haritanın ne anlatmak istediğini çok iyi anlarlar. Ama bu seviyeye gelmek bilgi, merak ve beceri işidir.
Harita okuma ve anlamada uzmanlaşmış kişilerden baktığı anda kitap okur gibi harita okuyan kişilerden istifade etmek menfaatiniz icabıdır.
Haritayı anlatmak çok zordur. Okumak çok kolaydır. Çünkü çağrışım sonucu kafanızda arazi ve doğal nesneleri projelendirip anında çıkarabilirsiniz. Bunu haritadan anlamayana anlatmak kağıt kalem olmadan mümkün değildir.
Haritalardaki işaretlerin bir tanesine odaklanın. Bir anlam türetin. Bu işaretin binlerce anlamı vardır.  Bir diğer işarete geçtikçe anlamı daralacak ve sizi hedefe götürecektir.

Define bulunduğunda uygulanabilecek kazı teknikleri nelerdir ?

Kazı öncesi yapılması gereken önemli işler, kazının amacı, kazı için uygulanacak yöntem ve ayrıntılı bir program hazırlanması başarının temel ilkesidir.

Kazıya; yasal, parasal ve işgücü şeklindeki sorunlar çözümlenmeden başlanmamalıdır.

Kazı yapılacak alanın toprak ve jeolojik yapısı kazı yapan için bir kaynak halindedir, bu kaynak yazılı bir metin nasıl okunuyorsa öyle okunmalıdır.  Çünkü toprak yapısını katmanlarını okumak bu bilgiler tarihsel bilgi niteliğindedir, toprak katmanları iyice okunmazsa kazıda başarı sağlanmayacak kadar ciddi bir konudur.  Kazıyı yapacak insanın toprak yapısını çok iyi okuyabilecek bir tecrübeye sahip olması gerekir,böyle bir tecrübesi yoksa mutlaka uzman birinde yardım almalıdır.

Kazı işi, kendi başına bir bilim dalıdır.  Bu nedenle amaç, ve yöntemleri vardır.

1- Kazılacak alan tabakası çok iyi belirlenmeli ve bulunan tüm özelliklere programa dahil edilmek üzere kayıt altına alınmalıdır.  Üzerinde belli bir zaman geçmiş yüzey,açılmış çukur ve benzeri gibi tabakalar insanoğlunun müdahalesi sonucunda oluştuklarında farklılık içerecektir.  İnsan tarafından oluşturulan katmanlar üzerinde ne kadar zaman geçerse geçsin orijinal tabakaya göre yumuşak, yine orijinal tabaka bitki örtüsüne göre farklı bir bitki örtüsüne sahiptir. İnsan tarafında oluşturulan katman üzerinde yetişen otlar ana tabakaya göre uzun boylu ve kökleri kalın olur.  Bu imceliği ancak bu konuda uzmanlaşmış biri tarafında fark edilebilir.  Aradığınız şeyler insan tarafında oluşturulan katman içinde olur aranacak katmanda bu katmandır.  bu nedenle katmanlar itina ile incelenmelidir. Bu yöntem kazı biliminin ana öğesidir.

2- İnsanoğlunun müdahalesi sonucunda oluşan tabaka içinde insan oğlunun izleri vardır. rengi yapısı orijinal katmana göre farklılık taşır.  Bu nedenle ana katmanla uğraşıp zaman ve maliyet kaybına neden olmamak yararınıza olacaktır.

3- Tabaka katmanları aşağıdaki gibi izlenmelidir.